On je na televiziji Prva rekao da će uložiti napor da se “taj objekat sruši”, kritikujući Republički zavod za zaštitu spomenika kulture da ne vodi računa o zaštiti kulturnog naslijeđa.
U javnosti se sve više podiže prašina u vezi s izgradnjom objekta čiji je investitor Eparhija raško-prizrenska. Izgradnja se sprovodi uz finansijsku podršku Ministarstva turizma i omladine i Turističke organizacije Novog Pazara, a zamjerke dijela javnosti idu na račun samog izgleda, gabarita, materijala koji se koriste u izgradnji.
Na meti su tenderi i firma za nadzor radova, a upozorava se i na mogućnost uklanjanja najstarijeg hrišćanskog spomenika u Srbiji sa liste zaštite svetske kulturne baštine UNESCO-a .
Među prvima je na moguće posljedice ovakve gradnje u porti Petrove crkve ukazao Zbor građana Novog Pazara, dok ministar Selaković moguće probleme u vezi sa zaštitom Petrove crkve u budućnosti vidi upravo kao “blokadersku egzibiciju”.
“Ako se, ne daj Bože, dogodi da, zbog ove blokaderske egzibicije, UNESCO skine zaštitu sa Petrove crkve, dolazimo u ozbiljan problem kako da branimo našu poziciju u pogledu četiri spomenika kulture na Kosovu i Metohiji koji su u opasnosti. Ako ovdje imamo ustanovu zaduženu da vodi računa o zaštiti kulturnog naslijeđa Srbije, koja to ne radi. Shvatite koje su to štetočine”, rekao je Selaković.
On je imao zamjerke i na sam izbor firme koja nadzire radove, naglasivši da je na čelu te firme ćerka bivše direktorice Republičkog zavoda za zaštitu spomenika Dubravke Đukanović.
“Bukvalno nacrtane nabavke za nju. Dva posla koja je ova firma dobila oba su vezana za Grad Novi Pazar, preko njegove Turističke organizacije, oba za stručni nadzor. Jedno ruglo se pravi pored najstarije crkve u Srbiji, u Starom Rasu, 3,2 miliona dinara i 2,3 miliona dinara za nadzor rekonstrukcije kule Džephane”, rekao je on.
Sve ovo mnogima je dovoljan dokaz da je Republički zavod za zaštitu spomenika kulture ne samo dao dozvolu za izgradnju objekta, već i da je aktivno uključen u njegovu realizaciju.
Ipak, reakciju javnosti najviše je izazavla informacija da se za izgradnju objekta koriste savremeni materijali i moderni blokovi, koji se direktno naslanjaju na ostatke građevina iz srednjeg vijeka, ali i da je novi objekat veći od sam crkve.
Prethodnih dana oglasio se Zavod za zaštitu spomenika kulture s tvrdnjom da Petrovu crkvu ne ugrožava nova građevina i da fotografije u medijima i na mrežama uglavnom sugerišu da će novi objekat u porti Crkve svetih apostola Petra i Pavla biti veći od nje same što, kako objašnjavaju, nije istina.
Iz Zavoda ocjenjuju da su fotografije u medijima zabilježene iz podnožja brda, iz pravca rijeke Deževe, te da je ono što se vidi iz te perspektive posljedica karakteristične konfiguracije terena, a ne realnog stanja stvari.
Neke od takvih fotografija, koje prikazuju da objekat u nastajanju svojim gabaritima prevazilazi samu crkvu, podijelila je na svom X profilu koordinatorka Nacionalnog konventa o Evropskoj uniji Bojana Selaković.
Ona je uz fotografije, između ostalog, napisala da zlo koje se čini Petrovoj crkvi “ne može se baš ni na jedan način povezati sa “političkim zapadom”, a šteta koja je napravljena izgradnjom ovog objekta ne može se iskoristiti u mobilizaciji protiv vlasti, jer je razumije zaista mali broj ljudi”.
Jedna od primjedbi Zbora građana Novog Pazara bila je da izgradnja novog objekta ugrožava arheološke ostatke.
“Posebno zabrinjava činjenica da se ovaj objekat gradi na arheološkim slojevima koji nisu do kraja istraženi. Ostaci stvarne sjeverne građevine, koji su bili daleko manji, detaljno su razrušeni još 2020. godine kao priprema za ovu novogradnju”, naveli su oni u reakciji na aktuelne radove.
U saopštenju Zavoda od prije nekoliko dana navedeno je da je obezbijeđena puna zaštita arheološkog naslijeđa prije početka radova i da je zaštitna arheološka iskopavanja sproveo Muzej “Ras” iz Novog Pazara.
Petrova crkva je izgrađena u devetom vijeku, a nalazi se na UNESCO-voj listi svjetske baštine od 1979. godine, kao dio cjeline "Stari Ras i Sopoćani".
Ukoliko ste propustili, pogledajte video emisiju portala Free media o Crkvi Svetih apostola Petra i Pavla (Petrova crkva).
A. Šaljić
