Audio deskripcija teksta
Ukupno sedam projekata ustanova i udruženja građana koja se bave obrazovanjem i kulturom sufinansirano je od 2020. do 2023. godine preko Budžetskog fonda za nacionalne manjine sa blizu četiri miliona dinara, dok je sa ostatkom sredstava sufinansiran 41 projekat preko Ministarstva kulture.
Uvidom u odluke i rješenja o dodeli sredstava ukupno 40 projekata realizovano je u Novom Pazaru, četiri u Tutinu i po jedan u Sjenici, Prijepolju, Priboju i Beogradu.
Ministarstvo državne uprave i lokalne samouprave je na konkursu 2020. godine iz Budžetskog fonda za manjine dodijelilo 650.000 dinara Zavodu za kulturu sandžačkih Bošnjaka u Republici Srbiji iz Tutina za realizaciju projekta “Interpretacije iz bočnjačke poezije“.
Naredne, 2021. godine iz Budžetskog fonda preko konkursa Ministarstva za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog Centar za unapređenje obrazovanja i vaspitanja na bosanskom jeziku “Isa-beg Ishaković” iz Novog Pazara dobio je 550.000 dinara za izdavanje publikacije “Historijska čitanka-Kratke crtice iz prošlosti Bošnjaka“, dok je Lokal medija plan za projekat “Da znaš-zašto je važno obrazovanje na bosanskom jeziku“ dobio 306.000 dinara.
Prema odluci istog ministarstva 2023. godine Zavod za kulturu sandžačkih Bošnjaka dobio je 800.000 dinara za realizaciju projekta “Bošnjačka proza 20. i 21. stoljeća – interpretacije iz bošnjačke književnosti“, dok je Centar za unapređenje obrazovanja i odgoja na bosanskom jeziku “ Isa-beg Ishaković” za projekat “Priručnik iz jezičke kulture sa normom bosanskog jezika za gimnazije i srednje stručne škole“ dobio 700.000 dinara.
Obe ove ustanove osnovalo je Bošnjačko nacionalno vijeće (BNV).
Na istom konkursu Udruženje građana Free media dobilo je 600.000 dinara za projekat “Alaturka soba- kulturno naslijeđe Bošnjaka“, kao i Društvo za bosanski jezik i književnost 347.000 dinara za projekat “Afirmacija jezičke osobenosti i kulturnog identiteta bošnjačke nacionalne manjine u Republici Srbiji kroz publikovanje romana Vezir autora Enesa Nikšića“.
- Uvidom u Riješenje o dodeli sredstava Ministarstvo kulture i informisanja 2021. godine sufinansiralo je 12 projekata u oblasti kulturnih delatnosti Bošnjaka.
Na tom konkursu Zavod za kulturu sandžačkih Bošnjaka dobio je 170.000 dinara za projekat “Valorizacija i digitalizacija nepokretnog kulturnog nasleđa Bošnjaka“, Centar za bošnjačke studije(CBS) iz Tutina 150.000 dinara za projekat “Bošnjačka riječ”- Časopis za nauku,kulturu i književnost sandžačkih Bošnjaka“, Akademska inicijativa “Forum 10“ 120.000 dinara za projekat “Razgovori o identitetu,razlici i drugosti“, dok je KUD “Isa-beg” za projekat “Peti internacionalni omladinski festival islamske kulture“ dobio 120.000 dinara.
Kulturno društvo muslimana Srbije “Gajret“ iz Beograda (Islamske zajednice Srbije) dobilo je 120.000 dinara za realizaciju projekta ”Multimedijalna izložba islamske kaligrafije povodom jubileja 500 godina Bajrakli džamije ’Zapis vremena’”, a isto toliko novca dodijeljeno je i Kulturno umetničkom društvu Stambol projekat ”Muhamede Šefadžijo (Dan rođenja poslanika)”.
Kulturno-umetničko društvo mladih iz Novog Pazara dobilo je takođe 120.000 dinara za projekat ”Pešterski motivi-posthumna prezentacija i popularizacija instrumentalnog stvaralaštva bošnjačkog kompozitora Sulejmana Ćatovića”, dok je BNV za realizaciju projekata ”Festival sandžačke sevdalinke FESS”, ”Smotra bošnjačkih narodnih igara SBONI” i ”Sandžački književni susretu SAKS” dobilo ukupno 360.000 dinara.
Osim njih, na tom konkursu po 120.000 dinara dobili su i Sandžačko udruženje likovnih umjetnika SULU za ”Godišnji program SULU-a” i Forum za interkulturalni dijalog za “Časopis Ekerman“.
- Ministarstvo kulture i informisanja dodelilo je naredne, 2022. godine sredstva za 13 projekata u čijem fokusu su bili Bošnjaci.
Uvidom u ova riješenja navodi se da je CBS iz Tutina dobio 130.000 dinara za projekat ”Bošnjačka riječ”- Časopis za nauku, kulturu i književnost sandžačkih Bošnjaka”, Akademska inicijativa “Forum 10” 120.000 dinara za projekat “Peča-označitelj konstruisanja i osporavanja identiteta“, isto koliko i Kulturno-umetničko društvo mladih za projekat “Srmeni kolan“.
Lokal medija plan je dobio 120.000 dinara za projekat “Sevdalinka- multimedijalna prezentacija“, Matica bošnjačka 200.000 dinara za projekat Manifestacija “Dan barjaka- Dan bošnjačke nacionalne zastave”, a udruženje Novo doba 150.000 dinara za projekat “Đerdek i jenđa- Zaboravljeni običaji kulturnog naslijeđa Bošnjaka u Srbiji“.
BNV je te godine za “Smotru bošnjačkih narodnih igara SBONI“ dobio 170.000 dinara, a 120.000 dinara za organizaciju “Sandžačkih književnih susreta SAKS“.
Forum za interkulturalni dijalog dobio je 150.000 dinara za “Časopis Ekerman“, dok su po 120.000 dinara dobili Sandžačko udruženje likovnih umjetnika (SULU) za “Godišnji program SULU-a“, Udruženje “Pazarski bazar rukotvorina” za projekat “Ćilimarstvo u Novom Pazaru i Tutinu“, Centar za razvojnu politiku i saradnju za projekat “Derdemez kao sakupljač i čuvar narodnog blaga“ i Centar za unapređenje obrazovanja i odgoja na bosanskom jeziku “Isa-beg Ishaković” za “Dječija nedjelja: Zavoli dječiji svijet“.
- Ministarstvo kulture je na konkursu 2023. godine dodelilo sredstva za rekordnih 16 projekata koji se odnose na bošnjačke kulturne djelatnosti.
CBS je na tom konkursu dobio 160.000 dinara za “Bošnjačku riječ” – Časopis za nauku, kulturu i književnost sandžačkih Bošnjaka“, Akademska inicijativa “Forum 10” 100.000 dinara za projekat “Feredža/peča- idenditetsko pitanje i pravo na izbor“, a Kulturno-umetničko društvo mladih 110.000 dinara za projekat “Folklorno nasleđe Bošnjaka u korpusu balkanskog folklornog naslijeđa“.
Matica bošnjačka je za dva projekta Manifestacija “Dan barjaka- dan bošnjačke nacionalne zastave” i “Riznica-čitajmo zajedno“ dobila ukupno 300.000 dinara, a BNV ukupno 420.000 dinara za četiri projekta “20. novembar-Dan Sandžaka“, “Festival sandžačke sevdalinke FESS“, “Sandžački književni susreti SAKS“ i “Smotra bošnjačkih narodnih igara SBONI“.
Po 100.000 dinara dobili su Sandžačko udruženje likovnih umjetnika SULU za “Godišnji program SULU-a“, udruženje Pazarski bazar rukotvorina za Tkačku koloniju ”Tradicija u okrilju savremenog”, Forum za interkulturalni dijalog za ”Časopis Ekerman” i Centar za razvojnu politiku i saradnju za ”Prezentaciju folklornog blaga iz zbirke Huseina Derdemeza”.
Od ovih 48 projekata, jedina tri koja su realizovana na području sandžačkih opština Sjenica, Prijepolje i Priboj dobila su na ovom konkursu po 100.000 dinara.
Mladi Bošnjaci Priboja dobili su sredstva za realizaciju projekta “Uz kulturu i tradiciju igrajmo zajedno”, Udruženje Nova vizija iz Prijepolja za projekat ”Inkluzivna zaštita nematerijalnog kulturnog naslijeđa Bošnjaka u prijepoljskoj opštini” i KUD “Jedinstvo” iz Sjenice za projekat Pozorišna predstava “Krajnost”.
O aktivnostima i realizaciji najvažnijih projekata, šta je konkretno urađeno i šta se time postiglo, samoj ulozi ovih ustanova i udruženja u ostvarivanju prava Bošnjaka analiziraćemo u narednim tekstovima.
Tekst je urađen u okviru projekta “Čuvarkuće kulturnog identiteta Bošnjaka“, koji realizuje Free media, uz sufinansiranje iz Budžeta Republike Srbije – Ministarstva informisanja i telekomunikacija.
Stavovi iznijeti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodijelio sredstva.
