Weather Data Source: 30 days weather Novi Pazar

Zvucima bogomolja – Crkva Svetih apostola Petra i Pavla u Tutinu (VIDEO)

Crkva Svetih apostola Petra i Pavla u naselju Lukavica u Tutinu, koju danas predstavljamo u okviru serijala video emisija “Zvucima bogomolja“, potiče iz 16. veka. Unutar ove, naizgled jednostavne građevine, nalazi se imponzatan i zamiljiv živopis, a o njenoj arhitekturi i specifičnostima govori jerej Vlajko Gođevac, paroh dobrinjski.

Sveštenik Gođevac je za portal Free media rekao da je ovaj hram najstariji sačuvani objekat koji ima upotrebnu vrednost i spomenik kulture na ovom prostoru.

“Ovo je hram u kojem se obavljaju bogosluženja i koji je veoma važan za pravoslavni narod ovde, jer ih je kroz istoriju i sačuvao. Kroz istoriju je prošao kroz različita iskušenja, od crkve u kojoj se služilo do toga da je zatvorena i u kojoj se pet decenija nije obavljao nikakav molitveni obred“, rekao je Gođevac.

Dodaje da crkva po spoljašnjem izgledu nema veliku arhitektonsku vrednost, a kao hram se primećuje po oltarskoj apsidi, koja je nesrazmerno manja u odnosu na ostale dimenzije objekta.

“Hram je ukopan u zemlju, što je neka odlika gradnje od 15. do 17. veka. Najveći broj crkava je građen u takvom stilu u tom periodu i ono što je specifično za ovaj kraj, gotovo svako selo, maltene svako brdo imalo je neku svoju bogomolju. Crkva je pokrivena na dve vode, šindrom, a to je nešto što je autentično, nije menjeno, osim što je prepokrivana kroz istoriju nekoliko puta“, kaže nam Gođevac.

Jerej Vlajko Gođevac

Prvo ozbiljnje interesovanje za istraživanje ove crkve bilo je sredinom 20. veka, kada je 1950. godine upisana u Registar kulturnih dobara i trenutno je pod zaštitom Zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Jerej Gođevac nam objašnjava da crkva spolja ima tri otvora za prozore, ima koji su u obliku puškarnice i ulazna vrata na zapadnoj strani.

“Pored crkve je sagrađen zvonik, koji odudara od same arhitekture. On je neophodan zbog oglašavanja za početak bogosluženja, jednostavno poziva narod na molitvu”, kaže Gođevac.

Unutrašnjost ovog hrama u freskama, koje su u najvećem delu sačuvane, a u nekim delovima su oštećene zbog vlage i nekadašnjeg prokišnjavanja krovne konstrukcije.

“Zidovi su od neklesanog kamena, a sam svod zidan je sigom. Hram je freskopisan između 1646. i 1647. godine. Interesantno je da su ovaj freskopis uradili veoma iskusni freskopisci iz Grčke, koji su freskopisali i crkvu manastira Crna reka. Oltarska apsida je nesrezmedno manja u odnosu na ostale delove hrama, na kojoj je u gornjem delu freskopisana preseta Bogorodice“, priča nam ovaj sveštenik.

Dodaje da je vremenom dozidan prvi, propratni deo hrama, koji je posvećen Svetom caru Konstantinu i carici Jeleni.

“On se razlikuje od ostalog dela hrama po tome što nije malterisan i nema svedeni krov, već je samo drvena krovna konstrukcija. Međutim, kada pogledamo zapadni zid centralnog dela hrama tu imamo veoma upečetljivu kompoziciju strašnoga suda“, ukazuje nam Gođevac.

Na sredini crkve urađena je niša, kao otvor na kome su prikazani svetitelji, apostoli Petar i Pavle, kao oni kom je hram posvećen. Freske su sačuvane jer su za slikanje korišćeni prirodni materijali.

“Obično su hramovi imali centralnu kupolu, međutim, ovaj nema, već čitav svod predstavlja tu kupolu i na njemu su prikazane tri kompozicije, tri lika Gospoda Isusa Hrista. U centralnom delu se nalazi pantokrator u krugu, koji je uokviren kvadratom, na čijim uglovima se nalaze simfolije četiri evanđelista“, kaže Gođevac.

On je rekao da procenat pravoslavnih vernika na teritoriji opštine Tutin nije veliki, ali da odoleva svim iskušenjima i posećuje ovu svetinju.

“Iza same crkve se nalazi grob sveštano-služitelja Uroša. Naime, 1943. godine, za vreme Drugog svetskog rata, ovde su mučenički stradali sveštano-služitelji Uroš i Luka Popović. Oni su bili rodom iz sela Azana, kod Berana, i to je jedna familija koja je dala preko 40 sveštano-služitelja i velikih crkvenodostojnika. Trenutno je ovde samo grob sveštano-služitelja Uroša, dok je posmrtne ostatke sveštano-služitelja Luke porodica prenala na groblje u Kraljevo. Uz njih je stradao i jedan momak iz sela Lukavice, iz familije Rakovića, Jablan, koji je imao samo 17 godina“, ispričao nam je sveštenik.

On je pozvao sve one koje interesuju lepa i interesantna mesta da posete Tutin ovu crkvu, jer će kući otići duhovno bogatiji i sa željom da se ponovo vrate.

Cilj emisija je da predstavljanjem nekoliko džamija i crkvi u Novom Pazaru i Tutinu utičemo na njihovo očuvanje, ali i versku toleranciju, približavanje i povezivanje Bošnjaka i Srba na ovim prostorima. 

Projekat “Zvucima bogomolja“ realizuje Udruženje građana Free Media, uz sufinansiranje iz Budžeta Republike Srbije – Ministarstva informisanja i telekomunikacija. 

Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Najnovije vesti