Irfanovi foto-radovi mnogo su više od dobre vizuelne kompozicije, kontrasta, dobrog fokusa, idealnog ugla i pravog trenutka, to su fotke koje donose dobre priče o društvenim pojavama u zajednici i priče o kojima se diskutuje u javnosti.
On za portal Free media priča da je njegova misija bila da čuva od zaborava zanimljive životne momente i upečatljive događaje, što se s vremenom pretvorilo u životni poziv.
Počeo je tako što je snimao i fotografisao druženja skejtera i njihove atraktivne poteze na skejt-rampi u Novom Pazaru, jer je i sam bio poznati gradski skejtborder.
Irfan Ličina
Kaže da mu je bila želja da fotografijama pokrene institucije, kako bi skejteri dobili skejt-park. Nije bilo potrebno mnogo vremena da njegov talenat bude prepoznat.
“Najprije sam fotografisao isključivo za svoje potrebe, ali i za potrebe skejtbord kluba, kako bismo zajednički promovisali kulturu skejtbordinga u našem gradu. Kasnije sam bio volonterski angažovan u dnevnim novinama ‘Blic’, da bi Srđan Ilić, jedan od naših najpriznatijih fotografa, primjetio moj talenat i pozvao me da radim kao fotorepoter Novinske agencije Tanjug”, prisjeća se Irfan svojih početaka.
Samo par godina nakon probnog volontiranja publika je mogla da prati i njegov profesionalni rad u brojnim časopisima, medijskim kućama i agencijama kakve su Pixell u Hrvatskoj, Vice Media u Srbiji, Nova RS.
Trenutno angažovan kao foto-reporter BBC-a na srpskom jeziku i agencije France Press, a ovih dana aktivno istražuje supkulturu navijačkih grupa.
“Već duži niz godina pratim navijačke grupe i njihov život na tribinama i van njih. Projekat se zove ‘Okolo fudbala’ i fokusiran je na sva dešavanja van fudbalskog terena. Smatram da je moja misija i fokus cijelog mog rada čuvanje od zaborava određenih stvari. Smatram da predstavljanje navijačke supkulture onakvom kakva ona stvarno jeste, sa svim svojim manama i prednositima, ima važnu ulogu u očuvanju pogleda na život jedne grupe ljudi”, kaže on.
Okolo fudbala
Objašnjava da je za uspjeh u ovom poslu, osim tehnike i talenta, neophodno i poznavanje društvenih prilika.
“Fotografija je tu da priča priču, ali i da postavlja određena sociološka pitanja. Posebno je to važno kod fotografije kojom se ja bavim odnosno dokumentarne i ulične fotografije. Mislim da fotograf koji ne poznaje društvene prilike jedne sredine, koji ne poznaje makar osnove opšteg obrazovanja u jednom društvu, ima veliki hendikep za bavljenje fotografijom, odnosno za uspjeh u tom poslu”, smatra Irfan.
Priznanja nisu izostala, među njima je mnogo onih koja su naslovljena sa “Nagrada za najbolju fotografiju….”.
Lens Culture ga je 2019. godine uvrstio u 25 najboljih uličnih fotografa, a jedno od priznanja je i to što je Istorijski muzej u Beogradu uvrstio njegovu fotografiju u stalnu postavku muzeja.
Dobio je Nagradu za najbolju fotografiju Canonovog konkursa za Srbiju Beograd 2013., ali i nagradu za najbolju fotografiju po ocjeni publike magazina Refoto Beograd 2014.
Bio je Finalist Street Photography Awards Lens Culture Magazine San Francisco 2017: Finalist National Geographic Srbija konkursa Beograd 2020.
I pored brojnih dosadašnjih priznanja zapaženi mladi fotograf smatra da njegovo vrijeme tek dolazi.
“Javnost u Novom Pazaru tek je prošle godine imala priliku da vidi moju samostalnu izložbu koju sam organizovao u Kulturnom centru Vrt, dok je publika u Beogradu moje fotografije vidjela kroz tri samostalne izložbe. Ipak, mislim da moje vrijeme tek dolazi i da kako sazrijevam i kao čovjek i kao fotograf dolazim do momenta u kome sam spreman da svoje projekte predstavim publici koja se interesuje za moj rad i fotografiju uopšte“, kaže Irfan.
Učestvovao je na više od 40 kolektivnih izložbi u Srbiji, Bosni, Hrvatskoj, ali i po većim gradovima Evropske Unije i Amerike, kao što su Pariz, Berlin, Beč, San Francisko i New York.
Iako postoji razlika između umjetničke i dokumentarne fotografije, za Irfana je vještina dokumentovanja stvarnosti i događaja u društvu umjetnost.
“Dokumentarna fotografija je oblik umetničke fotografije i ukoliko klasičnom pristupu dokumentarnoj fotografiji unesete svoju viziju, igru svetla, boja i kontrasta, ona svakako može postati jedno pravo umjetničko djelo“, kaže on.
Djeca za vrijeme policijskog časa
Dodaje da je za mnoge svoje fotografije emotivno vezan, a su mu omiljeni oni radovi koji imaju neki uticaj na ljude.
“Fotografije koje su donijele određene promjene, promjene u razmišljanju, ponašanju…Posebno sam ponosan na svaku fotografiju koja je kod posmatrača izazvala određenu emociju, jer smatram da je cilj mojih fotografija buđenje unutrašnjih osećanja kod posmatrača“, iskren je on.
Ovaj afirmisani foto-reporter iz Novog Pazara smatra da svako ko se bavi novinarstvom mora prvenstveno biti slobodan čovjek i osoba sa mnogo razumijevanja za sve kolege u medijima.
“Smatram da čovjek, bez obzira kojom oblašću se bavio, mora da zadovolji osnovnu ljudsku potrebu, a to je sloboda. U mom slučaju mislim na slobodu razmišljanja i slobodu govora. Smatram da ako čovjek to ne posjeduje, onda treba duboko da se zapita kakav je njegov smisao postojanja u zajednici. U poslednje vrijeme sve sam manje aktivan na društvenim mrežama i na njima se trudim da manje iznosim mišljenja, jer su lažni angažovani profili uništili kulturu dijaloga i unijeli veliko nepoštovanje među sagovornicima. U tim komunikacijama se prelaze sve granice ukusa“, kaže Irfan.
Kolege koje rade u takozvanim režimskim medijima ne osuđuje, već to jednostavno gleda kao na igru sudbine.
Hotel Vrbak i ptice
“Kroz istorjiu se pokazalo da mediji koji su da kažemo trenutno opozicioni, sutra već kada se vlast promeni, oni postaju režimski, a oni koji su režimski vremenom postaju opozicioni i tako dolazimo do začaranog kruga. Međutim, ono što mi smeta jeste nepoštovanje i nekolegijalnost, do te mere da kolege koje rade na jednom mediju, svoje kolege, prijatelje, posebno govorim kod nas na lokalu, napadaju i crtaju im mete na čelo. To je nedopustivo“, smatra Irfan.
On dodaje da dobra fotografija samo na prvi pogled izgleda kao nešto što se lako može postići bez truda.
“Fotografija se danas razvila do te mjere da svako može da fotografiše, a mnogima izgleda da to i nije neka nauka, ali jeste. Fotografija je posebna filozofija, fotografija je koncept koji zahtjeva dublju analizu. Samo takvim pristupom fotografiji može se doći do određenog uspjeha, a uspjeh je po meni taj, da sam budeš svjestan da su fotografije dobre i vrijednedne“, zaključuje ovaj novopazarski foto-reporter.
A.Šaljić
Foto: Irfan Ličina
