Hajdinović (SDA Sandžaka): Oduvijek smo povjerenje i rukovodeće funkcije davali ženama

Četvrta na glasačkom listiću biće lista “SDA Sandžaka – dr Sulejman Ugljanin“, sa 47 odborničkih kandidata. Na naša pitanja odgovarala je druga na listi SDA Sandžaka, kandidatkinja za odbornicu Hanadi Hajdinović.

Free media: Ukoliko vaša lista bude deo vlasti u Novom Pazaru da li planirate da uključite žene u odlučivanju najvažnijih segmenata društvenog i političkog delovanja u gradu? Da li ćete postaviti žene na čelu nekih od preduzeća ili ustanova od krucijalnog značaja za grad?

Hajdinović: SDA Sandžaka je stranka koja je oduvijek veliko povjerenje davala upravo ženama, kao i rukovodeće funkcije. Imali smo predsjednicu opštine rahmetli prof. Vasviju Gusinac, predsjednice skupstine grada rahmetli Ifetu Radončić i dr. Hanadi Hajdinović. Prva na listi SDA Sandžaka za predstojeće parlamentarne izbore je Selma Kučević.

Prije dvije godine na prijedlog odborničke grupe SDA je jednoglasno usvojena odluka o većem učešću žena na rukovodećim funkcijama, koja podrazumjeva članice Gradskog vijeća, načelnice uprava, direktorice, članice nadzornih i izvršnih odbora, ali nažalost trenutna vlast ne želi da istu i implementira. Mi ćemo insistirati na promjeni Statuta grada Novog Pazara da se što veći broj žena nađe, upravo, na onim pozicijama sa kojih se donose odluke. Također ćemo osnovati i Ustanovu za rodnu ravnopravnost, koja će se naročito baviti jačanjem uloge žena u društvenom i političkom životu.

Free media: Kako nameravate da osnažite žensko preduzetništvo u gradu, koje podsticajne projekte planirate da realizujete?

Hajdinović: Ekonomski nezavisna žena je i jaka žena. Svojim izbornim programom smo predvidjeli više mjera za osnaživanje ženskog preduzetništva. Naše žene su vrijedne i kreativne, imaju sijaset ideja, ali su vrlo često finansije te koje predstavljaju prepreku. 

Da bi svaka žena svoju ideju pretočila u nešto konkretno, potrebno ju je edukovati kako da sačini projekat. Sljedeći korak je subvencionisanje tj. izdvajanje sredstava u budžetu grada Novog Pazara za pokretanje biznisa.

Programom smo predvidjeli osnivanje Regionalnog inovativnog centra. Osnivanje inovativnog centra u osnovi treba doprinijeti kreiranju poslovne klime uz podsticanje inovacija u svim sferama i tehnološkim i industrijskim procesima proizvodnje, pružanju usluga i stvaranje prilika za ekonomsko osnaživanje. Obezbijediti adekvatan prostor, infrastrukturu i sadržaj, radni prostor za podršku preduzetništva na nivou. Regionalni inovativni centar će biti generator uvećanja znanja, ideja i mjesto susreta znanja i iskustava. Cilj je prenošenje znanja i poslovnih ideja na učesnike u našem ekonomskom ambijentu. A akcenat će biti, upravo, na ženama preduzetnicama.

U budžetu ćemo predvidjeti izmedju 12 i 15 miliona dinara za početnice u biznisu i dati jednokratnu pomoć od 350.000 din uz podršku, monitoring i praćenje od tri godine privrednog subjekta, uz uslov zapošljavanja najmanje jedne žene.

Free media: Kako planirate da rešite sigurnosne probleme žena u gradu? Da li u vašim planovima postoji osvetljavanje mračnih ulica, haustora i prostora oko stambenih zgrada, pretežno kompleksa zgrada Jezero i prolaz pored zgrade Uprave za trezor?

Hajdinović: Poseban i značajan dio našeg programa posvećen je bezbjednosti i sigurnosti građana, pod čime podrazumjevamo zaštitu života, dostojanstva i imovine. U tom cilju predvidjeli smo niz mjera i projekata koji se tiču, upravo, bezbjednosti i sigurnosti građana. 

Osnivanje jedinica civilne zaštite na teritoriji Novog Pazara sa najmanje 1.000 pripadnika organizovanih na nivou grada i mjesnih zajednica, njihovo adekvatno opremanje i obučavanje.

• Osnivanje Regionalne komandne civilne zaštite za područje sandžačkih opština.
• Izgradnja zgrade i regionalnog trening centra civilne zaštite.
• Uspostavljanje Hidrometereološke stanice.
• Izgradnja tri objekta vatrogasnih domova i njihovo opremanje materijalno tehničkim sredstvima.
• Uspostavljanje Centra za uzbunjivanje stanovništva.
• Stavljanje u funkciju atomskih skloništa na teritoriji grada Novog Pazara.
• Uspostavljanje  adekvatnog i efikasanog sistema odbrane od poplava na cijeloj teritoriji grada Novog Pazara, naročito na kritičnim tačkama gdje učestalo dolazi do izlivanja rijeka i plavljenja.
• Edukacija stanovništva za postupanje u vanrednim situacijama.
• Pokrivanje cjelokupne teritorije grada protivgradnom zaštitom.
• Pokrivanje cjelokupne teritorije grada gromobranskim instalacijama.

Svjedoci smo da su danima unazad čitavi dijelovi grada bili u mraku. Čim padne snijeg nestaje električna energija. Da bi svaki dio grada bio osvijetljen, te haustori i prilazi zgradama, potrebno je da se izgrade dodatne trafostanice.

Free media: Kako nameravate da rešite problem sa zdravstvenim uslugama u Novom Pazaru? Da li vaše rešenje uključuje zabranu ili ograničenje rada lekarima u privatnim ordinacijama ili bavljenje politikom? Novopazarke kao najveće probleme u zdravstvu navode višemesečne liste čekanja na preglede, ali i neprofesionalan odnos zaposlenih u Opštoj bolnici, kako nameravate da rešite takve probleme?

Hajdinović: Da bi se ljekarima zabranio rad u privatnim ustanovama, neophodna je promjena zakona. Zakon o radu dozvoljava svakom zaposlenom dopunski rad, pa i ljekarima. Poziv ljekara je jedan humani poziv gdje na neposredan način pomažemo ljudima.

Briga o jednom društvu i jednoj zajednici je na svakom pojedincu te zajednice. Danas, u modernom svijetu, to se naziva demokratija i današnje društvo se uređuje na osnovu nekih politika, pa imamo ekonomsku, zdravstvenu, socijalnu, obrazovnu i druge politike. Svaki odgovoran pojedinac treba da da doprinos društvu, a posebno oni koji su visoko obrazovani i stekli su određena zvanja na ispravan nacin u različitim oblastima. Kada govorimo o razumijevanju politike u današnjoj Srbiji sa pozicije nas Bošnjaka kao autohtonog naroda u Sandžaku neophodno je da svako od nas da doprinos u rješavanju nagomilanih problema koje Bošnjaci imaju u Srbiji.

Ako politiku gledamo sa pozicije kako nam nameće velikosrpski režim, onda mi kao ljekari možemo da dođemo u situaciju da pacijenti, kojima smo u obavezi da pomognemo, mogu u nama vidjeti politicki suprostavljenu stranu. To su izazovi sa kojima se mi ljekari koji se bavimo politikom  srećemo i moramo da napravimo jasnu distinkciju između pružanja zdravstvenih usluga pacijentima i kreiranja nekih politika i zalaganja za stavove koje smo preuzeli kao obavezu, baveći se upravo politikom.

Free media: Da li planirate da poboljšate mentalno zdravlje žena u gradu? Novopazarke predlažu lokalnoj vlasti predlažu organizovanje grupnih besplatnih psihoterapija, uključivanje razgovora sa psihoterapeutima za zaposlene unutar ustanova i preduzeća, te pripreme žena u bolnici za postporođajnu depresiju, da li je to po vama moguće obezbediti?

Hajdinović: Mentalno zdravlje je jednako važno kao i fizičko zdravlje. Niko ne bi trebalo da se sam nosi sa izazovima mentalnog zdravlja, tj. mora se uspostaviti institucionalna briga. Kako i na koji način?

• Osiguranjem prisustva i dostupnosti usluga za mentalno zdravlje kao sto su Savjetovalište za mentalno zdravlje u sklopu Opšte bolnice Novi Pazar, psihološka služba unutar svake ustanove i organizacije.
• Kontinuirano obrazovanje stručnjaka za mentalno zdravlje, jer bez pravog sagovornika nema ni pomoći ni izlječenja.
• Smanjenje stigme. Šta to znači? Žene se još uvijek plaše da priznaju da problem postoji, te treba poći najpre od toga da priznamo sebi da nam je pomoć potrebna i da je potražimo.
• Organizovati edukativne emisije i tribine u cilju upoznavanja žena kako da prepoznaju simptome i kome da se jave za pomoć.

Free media: Kako nameravate da rešite nagomilane ekološke probleme u gradu? Šta ćete konkretno uraditi povodom velike buke, zagađenih reka i vazduha? Novopazarke kao deo rešenja problema vide u novčanom kažnjavanju nesavesnih građana, bez selekcije, da li je takve sankcije postoje i u vašim planovima?

Hajdinović: Čist vazduh je pravo svakog građanina, no građani Novog Pazara nikako da udahnu punim plućima. Čista voda je preduslov za zdrav život. Grad bez suvišne buke je idealno mjesto za život. Za nagomilane ekološke probleme u našem gradu  predvidjeli smo konkretne projekte i mjere: 

• Izgradnja i opremanje objekta za privremeno odlaganje otpada životinjskog porijekla.
• Formiranje posebne zoohigijenska službe.
• Izgradnja baze za reciklažu betona.
• Izvođenje radova na uređenju prostora uz korito rijeke Raške kroz naselja Selakovac, Šavci i Pazarište.
• Sanacija, rekultivacija i fazno zatvaranje regionalne nesanitarne deponije Golo brdo. 
• Izgradnja više mini toplana na ekološki prihvatljiva goriva, u ciju smanjenja individualnih ložišta koja predstavljaju glavne zagađivače.
• Konstantno vršenje inspecijskog nadzora inspekcijski nadzor i kontrola industrijskih postrojenja, ali i kućnih i ložišta zgrada, a u cilju smanjenja korišćenja štetnih materija za loženje.
• Ozelenavanje javnih površina, sadnja novih i očuvanje postojećih šuma, na širim područjima i obodima grada, sa najmanje 50 km drvoreda u gradu.
• Subvencionisanje korišćenja ekološki prihvatljivih goriva za grijanje pojedinačnih domaćinstava.
• Postavljanje mreža za sakupljanje smeća na gornjim tokovima rijeka, a u cilju sprečavanja prolaska smeća duž cijelog vodotoka.
• Postavljanje brana i barijera na svim kritičnim mjestima za izlivanje rijeka usled poplava.
• Kreiranje i sprovođenje adekvatne kaznene politike nad pravnim i fizičkim licima za zagađivanje životne sredine i nesavjesno odlaganje otpada.
• Kvalitetno uređenje zelenih zona spremnih da prihvate veće padavine.
• Mapirati i ukloniti sve divlje deponije na teritoriji grada, te adekvatnom kaznenom politikom preventivno djelovati na smanjenju te negativne pojave.
• Postavljanje odgovarajućeg broja kanti za otpatke i kontejnera na gradskom i prigradskom području.
• Uspostavljanje Centra za reciklažu kao i instaliranje aparata za reciklažu na više različitih lokacija.
• Konstantno uklanjanje napuštenih i havarisanih vozila sa javnih površina.
• Subvencionisanje sadnje širokolisnatim vrstama, kao što su dud, divlja trešnja, lješnik, kesten, bademi i orah.
• Osnivanje i izgradnja botaničke bašte kojom će upravljati JP Zelenilo.
• Formiranje Šumskog gazdinstva „Sandžak“ sa sjedništem u Novom Pazaru. Šumsko gazdinstvo “Sandžak” činile bi tri Šumske uprave i to: ŠU Novi Pazar, ŠU Tutin i ŠU Sjenica, uključujući i zaštićena područja, spomenike prirode, specijalne rezervate, lovišta i rasadnike koji se nalaze na teritoriji Grada Novog Pazara i opština Tutin i Sjenica. Šumskom gazdinstvu “Sandžak” povjerilo bi se i djelimično upravljanje Parkom prirode “Golija”.
• Pokretanje postupka za vraćanje 10.000 ha visoke šume smrče, koja je Novom Pazaru oduzeta 1956. godine i predata opštini Ivanjica.

Free media: Kako planirate da rešite saobraćajni kolaps u Novom Pazaru, gužvu u centralim gradskim ulicama i da li je moguće od ulica u centru grada napraviti veliku pešačku zonu? Novopazarke predlažu da se jednom nedeljno kao pilot projekat uvede dan bez automobila, da li je to po vama izvodljivo?

Hajdinović: Svjedoci smo saobraćajnog kolapsa u našem gradu, ali i za taj problem mi imamo rješenja. Neka od njih su:

• Iniciranje izgradnje željezničke pruge Raška – Novi Pazar.
• Probijanje nove ulice – nastavak ulice AVNOJ-a („lučne ulice“) – Dobijanje nove saobraćajnice i povezivanje ulice AVNOJ- a sa magistralnim putem (ulica 37. sandžačke divizije).
• Probijanje puta pored postojeće gradske pijace – produžetak ulice Kej mira, sa proširenjem trotoara postojeće ulice – Povezivanje ulica Stefana Nemanje i Jošanički kej i pretvaranje ulice Kej mira u dvosmjernu saobraćajnicu i dobijanje širokih trotoara uz kej.
• Probijanje ulice pored Gimnazije (veza ul. 1. maja i Doktora Tirše) – Povezivanje ulica Vuka Karadžića i Doktora Tirše i preusmjeravanje saobraćaja iz ulice 1. maj.
• Probijanje ulice AVNOJ-a prema ulici 37. sandžačke divizije – Povezivanje ulica Rifata Burdževića i ulice 37. sandžačke divizije.
• Produžetak ulice Mehmeda Alibašića prema ulici Gojka Bačanina – Povezivanje ulice Mehmeda Alibašića i ulice Šabana Koče, preko ulice Gojka Bačanina.
• Probijanje ulice kroz naselje Erozija – Povezivanje naselja Potok i Bukreš.
• Probijanje puta u naselju Svojbor ka Gazilaru – Povezivanje naselja Svojbor sa naseljem iznad groblja Gazilar.
• Probijanje puta iznad naselja kod Stare ciglane – Povezivanje naselja Paralovo sa naseljem Lug 3.
• Proširenje magistralnog puta – od Banjske petlje do Robne pijace – Dobijanje treće trake saobraćajnice na ovom dijelu puta.
• Rekonstrukcija/izgradnja mosta na rijeci Raški u centru grada – dobijanje šireg i kvalitetnijeg mosta.
• Rekonstrukcija postojećih i izgradnja novih pješačkih staza dužine 10km.
• Rekonstrukcija postojećih i izgradnja novih trotoara uz saobraćajnice.
• Rekonstrukcija svih podzemnih instalacija i premještanje nadzemnih u podzemne.
• Izgradnja podzemnih garaža na prostoru parkinga kod hotela Vrbak i ispod Rekreacionog centra sa više od 2000 parking mjesta.
• Izgradnja nadzemne garaže na prostoru Gradske toplane sa više od 200 novih parking mjesta u užem centru grada.
• Izgradnja biciklističkih staza na gradskom i prigradskom području uz postojeće saobraćajnice.
• Nastavak šetališta Jaz – nastavak postojećeg šetališta kao produžetak pješačke staze zapadno od postojeće u dužini od 1km.
• Izgradnja nove autobuske stanice sa tržnim centrom na prostoru postojeće kasarne ili robne pijace – ul. Save Kovačevića.
• Osnivanje Javnog preduzeća „Gradski prevoz“.
• Uređenje autobuskih stajališta na najmanje 7 lokacija na gradskom i prigradskom području.
• Uređenje većeg broja taksi stajališta na gradskom i prigradskom području.

Free media: Novopazarke kao rešenje mnogih problema u obrazovanju u ovom gradu navode osnivanje Omladinskog centra, u kojem bi đaci mogli da rade domaće zadatke i dobijaju besplatne dodatne časove. Kakav je vaš stav po ovom predlogu, da li ćete poraditi na njegovom osnivanju?

Hajdinović: Mladi i omladinska politika zauzimaju posebno mjesto u našem programu. Svi s ponosom ističemo da je Novi Pazar grad sa najvećim brojem mladih, ali isto tako imamo i obavezu prema mladima da im obezbijedimo adekvatne uslove za život, školovanje, zaposlenje i svaki napredak. Neki od načina da im to i omogućimo su:

• Adaptacija objekta Doma omladine.
• Osnivanje Gradskog plesnog centra (škola modernih i tradicionalnih plesova i igara).
• Uspostavljanje regionalnog takmičenja u modernim plesovima (Novi Pazar – Dance Open).
• Osnivanje i izgradnja Omladinskog kreativnog centra.
• Osnivanje gradske i regionalne lige u fudbalu, košarci itd za učenike osnovnih i srednjih škola.
• Organizacija omladinskog muzičkog festivala.
• Osnivanje Fonda za mlade talente.
• Proglašenje 5. aprila za Dan mladih.
• Finansiranje izdavanja albuma mladih muzičkih talenata (bendovima i pojedincima).
• Finansijska podrška učenicima generacije u osnovnim i srednjim školama.

A.Bajrović

Portal Freemedia.rs, u saradnji sa Organizacijom za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS), organizovao je u prethodnih devet meseci neformalne razgovore sa ženama u Novom Pazaru, koje su anonimno mogle da ukažu i predlože rešenja mnogih problema u ovom gradu.