Novopazarski Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda, Fond za humanitarno pravo, Žene u crnom i Inicijativa mladih za ljudska prava ponovili su da višegodišnja potraga porodica za posmrtnim ostacima žrtava još nije okončana.
Te nevladine organizacije zahtevaju od institucija Srbije da “prekinu kontinuitet diskriminacije, kršenja prava i uskraćivanja podrške porodicama žrtava”.
“Žrtve iz Sjeverina su potpuno nevidljive i u zvaničnim komemorativnim praksama na republičkom nivou u Srbiji. O njihovom stradanju se može čuti gotovo isključivo u okviru lokalne zajednice i na godišnjim komemorativim okupljanjima u Sjeverinu. Izgradnja spomen-obeležja posvećenog žrtvama, na privatnom posedu porodice ubijenog Ramiza Begovića, danas predstavlja redak primer zvanične podrške očuvanju društvenog sećanja na ove ubijene građane Srbije”, navodi se u saopštenju četiri NVO.
One podsećaju da su 2. oktobra 1992. godine, u mestu Mioče (BiH) pripadnici jedinice “Osvetnici” zaustavili autobus koji je saobraćao između mesta Rudo (BiH) i Priboja, legitimisali putnike, a iz autobusa izveli 16 stanovnika Sjeverina koje su odveli u pravcu Višegrada, gde su ih pretukli i potom ubili.
Žrtve tog zločina su: Alija Mandal, Derviš Softić, Esad Džihić, Hajrudin Sajtarević, Idriz Gibović, Medo Hodžić, Medredin Hodžić, Mehmed Šebo, Mevlida Koldžić, Mithad Softić, Mujo Alihodžić, Mustafa Bajramović, Ramahudin Ćatović, Ramiz Begović, Sead Pecikoza i Zafer Hadžić.
Tokom prethodne 31 godine ponađeni su ostaci samo Medredina Hodžića dok se ostali vode kao nestala lica.
Te NVO podsećaju da Komisija za nestale Vlade Republike Srbije još uvek nije odgovorila na njihov zahtev da se isuši jezero Perućac kako bi se pronašli meštani Sjeverina.
“Njihovim porodicama je uskraćeno pravo na dostojanstven ukop i mesto porodičnog sećanja na člana porodice. Osim toga, njima još nije priznat status porodica civilnih žrtava rata, čime su preko tri decenije ostali uskraćeni za materijalnu podršku, psihosocijalnu zaštitu i zvanično priznanje”, navodi se u saopštenju.
Porodice ubijenih Sjeverinaca bezuspešno su pokušale da dobiju obeštećenje tuživši Republiku Srbiju 2007. godine, zbog odgovornosti za nesprečavanje ovog zločina i obaveze da zaštiti građane pograničnog područja u vreme trajanja oružanog sukoba u susednoj BiH, ali njihova tužba je odbijena s obrazloženjem da ne postoji veza države Srbije i zločina koji se dogodio.
Evropski sud za ljudska prava je u februaru 2019. godine odbacio predstavku koju su mu članovi porodica uputili, s obrazloženjem da se zločin dogodio pre nego što je Srbija ratifikovala Evropsku konvenciju o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda.
Za zločin u Sjeverinu Okružni sud u Beogradu je u julu 2005. godine osudio komandanta jedinice „Osvetnici” Milana Lukića i pripadnike te jedinice Olivera Krsmanovića i Dragutina Dragićevića na po 20 godina zatvora, a Đorđa Ševića na 15 godina zatvora.
N. Šehović
